İŞE GİTMEYİ SÜRDÜRÜYORSANIZ

     Anne adayının çalıştığı işin doğmamış bebeği nasıl etkilediği sorusu özellikle bunca gebe kadının çalışmakta olduğu günümüzde önemli bir sorudur. Ne yazık ki bunun kesin bir yanıtı yok. Hepimiz işinden doğruca doğum yapmaya giden ve çok sağlıklı bebekler doğuran kadınlar tanırız. Zorlu bir alanda ihtisas yapan gebe hekimler üzerinde yapılan bir çalışma, haftada 65 saat ayakta kalan bu kadınlardaki gebelik komplikasyonlarının erkek meslektaşlarının çok daha hafif çalışan eşlerininkinden farklı olmadığını gösterdi. Buna karşın, diğer çalışmalar gebeliğin ikinci yarısında sürekli gergin bir işte çalışmanın veya uzun süre ayakta kalmanın annede yüksek kan bancı riskini arttırabileceğini ve plasentaya zarar vererek düşük doğum ağırlıklı bebeklerin doğumuna neden olabileceğini öne sürüyorlar. Bazı çalışmalar, evde bakacak başka çocukları da olan gebe kadınlar için 28. haftadan sonra işe devam etmenin komplikasyon riskini artırdığını göstermekte.

     İşte ayakta durması gereken kadınlar satıcılar, aşçılar, polisler, garsonlar, hekimler, hemşireler vb. 28. haftadan sonra çalışmalı mı? Açık ki, bu soruya kesin bir yanıt vermek için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor. Amerikan Tip Birliği, günde dört saatten fazla ayakta kalması gereken kadınların 24. haftadan sonra, ve her bir saatin yarım saatinde ayakta kalması gereken kadınların, 32. haftadan sonra işi bırakmalarını öneriyor. Ancak, bir çok hekim bunun çok katı olduğunu düşünüyor ve kendini iyi hisseden kadınların daha uzun çalışmalarına izin veriyorlar. Bununla birlikte, doğuruncaya kadar işi sürdürmek iyi bir fikir olmayabilir, çünkü bebeğe gelebileceği varsayılan zararların ötesinde, annede sırt ağrısı, varisler ve basur gibi gebelik komplikasyonları da artacaktır.

     Araştırmalar, gebeliği sırasında çok az kilo alan zayıf kadınların dışarıda çalışmaları durumunda küçük bebek doğurma olasılığının daha yüksek olduğunu, bu nedenle de böyle zayıf kadınların gerçekten yeterli kiloyu alamıyorlarsa (kilo almak bu sorunun çözümü olabilir), mümkünse geçici olarak işii bırakmalarının, ya da en azından çalışma saatlerini azaltmanın iyi bir fikir olacağını gösteriyor.

     Bazı uzmanlar, kadınların ağır kaldırma, çekme, itme, tırmanma (merdiven, direk vs.) ya da eğilme gibi hareketler gerektiren işleri, iş yoğunsa 20. haftadan, daha az yoğunsa 28. haftadan sonra bırakmalarını öneriyorlar. Sık sık vardiya değişimi gerektiren (iştah ve uyku düzenini bozan ve yorgunluğu artıran) işleri; baş ağrısı, sırt ağrısı veya yorgunluk gibi gebelik komplikasyonlarını azdıran işleri; ya da düşme veya kaza riskini artıran işleri daha erken dönemde bırakmak da iyi bir fikir olabilir.

     Diğer yandan, olasılıkla bebeğinize bir zarar gelmeden,: aşırı gerilimli olmayan sakin bir iş sizin için aslında evde süpürgeyle başbaşa kalmaktan daha az stresli olabilir. İş sırasında veya iş dışında günde masa başı bir işten doğumhaneye gidebilirsiniz bir iki saat yürümek zararlı değil aksine yararlı olabilir (yürürken ağır bir yük taşımamanız koşuluyla).

     İşinizi ne zamana kadar sürdürürseniz sürdürün, gebelik sırasında bedensel iş gerginliğini azaltmanın yolları vardır:

     Korseli çorap giyin.

     Uzun süre ayakta kalıyorsanız, sırtınıza yüklenen basıncı azaltmak için bir ayağınız alçak bir taburenin üzerinde, diziniz bükülmüş olarak durun.

     Sık sık mola verin. Oturuyorsanız ayağa kalkın ve gezinin; ayakta kalmışsanız oturun ve ayaklarınızı yukarı kaldırın. Özellikle sırtınız ve bacaklarınız için gerinme egzersizleri yapın.

     Çalışmadığınız zamanlarda bol bol dinlenin; koşu, tenis, dağcılık gibi zorlu etkinliklerinizi azaltın. İşiniz ne kadar ağırsa diğer etkinlikleri azaltma gereği de o kadar artar.

     Öğle tatilinde mümkünse sol yana yatarak dinlenin. Geceleri solunuza yatın.

     Mümkün olduğunda masanızda bacaklarınızı yukarıda tutun (bir tabure veya kutu üzerinde).

     Bedeninizin sesini dinleyin. Kendinizi yorgun hissediyorsanız hızınızı azaltın; bitkinseniz eve erken gidin.

     Sigara dumanı olan yerlerden uzak durun; duman bebeğiniz için kötü olmasının yanı sıra yorgunluğunuzu da artırabilir.

     Aşırı sıcak veya soğuktan kaçının.

     Zararlı duman ve kimyasal maddelerden uzak durun.

     Bir şey kaldırmanız gerektiğinde sırtınıza zarar vermemek için uygun şekilde kaldırın ve normalde kaldırdığınız ağırlığı en az %25 azaltın.

     En az iki saatte bir mesanenizi boşaltın.

     İşiniz ayakta durmanızı veya yürümenizi gerektiriyorsa, mümkünse çalışma saatlerinizi azaltın ve ayaklarınız yukarıya gelecek şekilde dinlenme veya uyku saatlerinizi artırın.

     Hiçbir işin bebeğiniz kadar önemli olmadığını unutmayın. Başka işlerin her gün her öğün yemek yemenizi aksatmasına izin vermeyin. (İşyerinizde de atıştırmak için bol miktarda besleyici gıdalar bulundurun veya her gün taze yiyecekler getirin.)

     İŞYERİNİZDEKİ TEHLİKELER

     Çalışılan işin kadınların ve erkeklerin doğurganlık kapasitesine ve anne karnındaki bebeğe olabilecek zararlı etkisi henüz yeni keşfedildi ve belirlendi. Kesin yanıtlar henüz ortada yoktur. Bu yönde kesin bir yanıt ancak, evresel etmen ile gebeliğin gidişi arasında neden sonuç ilişkisi kurulduğunda verilebilir. Hepsinden önce bir kadının yaşadığı bütün olası risk etmenleri arasında ayrım yapmak ya da istemeyen bir sonucun nedeninin genetik bir kaza olup olmadığını kanıtlamak zordur. İkincisi , hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda ilginç sonuçlar uygulanıp uygulanmayacağını, insanlar üzerinde deney yapılmayacağından kesin olarak belirleme olanağı yoktur.

     Bu nedenle insanlar üzerindeki etki yalnızca epidemiyolojik çalışmalardan çıkarılabilir. Bu iki şekilde yapılabilir. Belli maddelere maruz kalmış çok sayıda kadında bir ya da birden çok gebelik sonlanmasında (düşük, doğumsal kusur vb.) artış olması ya da gebeliğe sorun yaşayan daha az sayıda kadının, tümünde ortak olan bir risk faktörü yönünden araştırılması . Her iki yöntemle de çalışmalar bize kesin yanıtlar değil, ip uçları verebilir.

     Şu an kesin bildiğimiz şey bazı işyerlerinin (kimya fabrikası, röntgen bölümleri) gebe kadınlara zararlı olduğudur. Diğer işlerin güvenli olup olmadığını saptayacak yeterli araştırma olmadığından bunlar gri (belirsiz) bölgede yer alır. İşyerlerinin çoğunda işin potansiyel zararına ilişkin kaygıların çoğu yersizdir.

     Aşağıdaki bilgiler bazı işlerin gebelik sırasında güvenliği konusunda bilinen ve bilinmeyenlere ilişkin kısa bir özettir :

     Büro İşi :

     Doğurganlık çağındaki kadınları bekleyen en tartışmalı potansiyel tehlikeli iş olan video ya da bilgisayar ekranı (VDT: Video Display Terminal). VDT ler medya ve kamuoyunun 1980’lerin başından beri gebelik sorunlarıyla ilişkisi üzerine bildiriler yaygınlaşmaya başladıktan sonra üzerinde durduğu bir konudur. Böyle bir izlenim edinilmesine karşın, hiçbir çalışma, VDT’lerin yaydığı düşük düzey radyasyonla (güneş ışığındakinde göre daha düşüktür) düşükler arasındaki kesin ilişkiyi kanıtlamayı başaramamıştır. En son çalışmalardan birinde VDT kullanılan kadınlar arasındaki düşük oranının kullanılmayanlardan fazla olmadığı gösterilmiştir. Bir çalışma haftada 20 saat ya da daha fazla süreyle VDT önünde çalışan kadınlar arasında düşük sayısın da artış olduğunu göstermiştir, ama uzmanlar başka etmenlerin sorumlu olduğunu düşünmüştür. VDT kullananlardaki doğumsal kusurlar radyosuna bağlı olması beklenebilen türde değildir, bu nedenle araştırmacılar bunların VDT kullanımına bağlı olmadığı sonucuna varılmışlardır.

     Kuşkusuz daha büyük ölçekli çalışmalara gerek vardır ve bu yapıldığında VDT’lerin temize çıkması büyük bir olasılıktır. Bu arada paniğe kapılmak gereksizdir. Araştırmacılara göre iş yerinizde vaktinizin büyük bir kısmını terminalin önünde oturarak geçerseniz de, işinizi değiştirmenin anlamı yoktur. Eğer yeryüzündeki tüm güvenceler sizi VDT önünde otururken rahatsız olmaktan koruyamayacaksa ve olası riskleri en aza indirecek somut adımlar atmak sizi rahatlatacaksa dikkate alın.

     Haftada 20 saat ya da daha az VDT kullanılan gebe kadınlar arasında gebeliğin seyrine ilişkin sorun saptanmamıştır. Ekranın önünde geçirilen saatleri bu rakamın altına indirmek geçici olarak teorik bir riski bile ortadan kaldıracaktır.

     Eğer negatif etkilerden radyasyon sorumluysa başka bir terminalin arkasında oturmak (çünkü arkasından daha fazla radyasyon yayar) kendinizinkinin önünde oturmaktan daha tehlikelidir. Eğer sizin masanı başka VDT’lere göre ideal duruşta değilse, yerini ya da masanızı geçici olarak değiştirip değiştirmeyeceğinizi ya da araya engel koyup koymayacağınızı araştırın.

     Bazı uzmanlar koruyucu bir önlük giymenin ya da ekranın önünde topraklanan filtrelere kullanmanın iyonize radyasyona karşı koruma sağladığını düşünür, bazıları da bu önlemleri etkisiz bulur. Bu seçeneği doktorunuzla tartışın.

     VDT’lerin düşüğe yol açtığına ilişkin sağlam kanıt olmamasına karşın, boyun, göz, bilek, kol ve sırt ağrısı, baş dönmesi ve baş ağrısına yol açtığına ki bunların hepsi gebeliğin normal rahatsızlıklardandır veri vardır. Bu belirtileri azaltmak için :

     Sürekli oturmayın, sık sık mola verin, tuvalete doğru hızlı bir yürüyüşün bile yararı olur.

     Terminalin önünde otururken, gerilme ve/veya gevşeme alıştırmalar yapın.

     Belinizi destekleyen, yastıkları ayarlanan bir sandalye kullanın. Klavye ve monitörün yüksekliğini, rahat edeceğiniz şekilde ayarlayın,

     Kullandığınız gözlüklerin VDT kullanımına uygun olup olmadığını kontrol ettirin.

     Sağlıkla İlgili İşler :

     İlk hastanın bakımını yapan ilk hekimden bu yana sağlık çalışanları (hekimler, diş hekimleri, veterinerler, hemşireler, laboratuvar ve röntgen teknisyenleri) başkalarının yaşamını kurtarmak ve iyileştirmek için, kendileri risk alırlar. Bunların bazıları işin kaçınılmaz bir parçası olmasına parçası olmasına karşın, sağlık çalışanlarının özellikle gebe olanların kendilerini olabildiğince korumaları gerekir. Potansiyel riskler arasında anestezik gazlar (ameliyathanede gaz kaçağı ya da uyandırma odasında soluk havasından ); sterilizasyonda kullanılan bazı kimyasal maddeler, (etilen oksit, formaldehit), iyonizan radyasyon (tanı ya da tedavide kullanılan), enfeksiyonlar (hepatit B, AIDS) sayılabilir. Maruz kaldığımız belirli risklere göre önlemler almanız ya da bir süre için daha güvenli bir bölüme geçmeniz önerilir.

     Fabrikada Çalışma:

     Bir fabrikadaki durumun durumun ne kadar güvenli olduğu ne imal edildiğine ve bir ölçüde çalışanların ne kadar ilkeli olduklarına bağlıdır.Gebe kadınların kaçınması gereken maddeleri gösteren listeler vardır.Bu maddeler arasında alkolizan ajanlar, arsenik, benzen, karbonmonoksit, klorlu hidrokarbonlar, dimetil sülfoksit organik civa bileşikleri, kurşun, lityum, aliminyum, etilen oksit, dioksin ve difenil poliklorür vardır. Güvenlik protokollerine uyulduğunda bu zehirli maddelere maruz kalmakta kaçınılabilir.Sendikanız yada iş kolu örgütünüz korunup korunmadığınız konusunda size yardımcı olur.

     Hava Ulaşımı Çalışanları:

     Kısa bir süre önce, havayolu çalışanlarının, pilotların(yada çok sık uçak yolculuğu yapanların) çok yüksekte uçtuklarından güneşten gelen radyasyona fazla miktarda maruz kaldıkları ileri sürüldü. Radyasyon kutuplara doğru daha yoğun ekvatorda azdır.Bu nedenle risk çok azdır. Zamanının çoğunda,uzun mesafe,özellikle kutuplara daha yakın bölgelere uçanların gebelikleri sırasında daha az yüksek ve daha kısa rotalarıtercih etmesi uygundur. Gebe olduğunuzu fark etmeden önceki uçuşlarınız için kaygılanıyorsanız bunu hekiminizle konuşa bilirsiniz. Rahatladığınızı göreceksiniz.

     Bedensel Olarak Yorucu İşler:

     Ağır kaldırma,bedensel çaba,uzun süre yada sürekli ayakta kalmayı gerektiren işler, bir ölçüde erken doğum yada ölü doğum riskini artırır. Böyle bir işiniz varsa doğum sonrası dek daha az yorucu bir konuma geçmeyi yeğlemelisiniz.

     Başka İşler:

     Küçük çocuklarla teması olan öğretmen veya sosyal görevliler kızamıkçık gibi potansiyel tehlikelerle karşılaşabilirler. Hayvan bakıcıları yada kasaplar,et eksperleri veterinerler toksoplazma riski altındadır.(Annenin zaten bağışıklığı varsa,bebek tehlike altında değildir.)Çamaşırhane çalışanlarının da çeşitli enfeksiyonlara yakalanma riski vardır. Enfeksiyon riski olan bir yerde çalışıyorsanız bağışık olup olmadığınızı kontrol ettirin,eldiven yada maske kullanmak gibi gerekli önlemleri alın.

     Ressamlar, fotoğrafçılar, kimyagerler, kozmetikçiler, kuru temizlemeciler, tarım çalışanları vb. çalışırken potansiyel olarak zararlı kimyasal maddelere maruz kalırlar. Herhangi bir kuşkulu madde ile çalışıyorsanız bazı durumlarda işin o kimyasal maddeyi kullanmayı gerektiren kısmını yapmaktan kaçınmayı da içeren uygun önlemleri almalısınız. Şimdiye dek maruz kaldıklarınız için kaygılanmayın, çünkü çoğu zaman annede hastalığa yol açacak kadar yoğun olmayan karşılaşmalar nadiren bebekte zarara yol açar.