GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ
KALP DAMAR CERRAHİSİ
ANABİLİM DALI
Aorta, kalpten çıkan ana atardamardır. Kol ve bacaklara ve organlara kan götüren atardamarlar aortadan ayrılan dallardır. Aortanın 4 ana bölümü vardır: (kalpten çıktıktan sonra sırasıyla) çıkan (asendan) aorta, arkus aorta, inen (desenden) aorta ve batın (abdominal) aorta. Asendan aortadan kalbin kendisini besleyen atardamarlar (koroner arter) dallanır. Arkus aortadan beyne (karotis arter) ve her iki kola giden atardamarlar dallanır. Desenden aortadan göğüs duvarını ve omuriliği besleyen dallar ayrılır. Abdominal aorta ise karın içi organları ve cinsel organları besleyen dallar ayrıldıktan sonra her iki bacağa giden damarların ayrıldığı yerde sonlanır. Aortanın en belirgin hastalıkları normalden geniş hale gelmesi (anevrizma), katmanlarının ayrışması (diseksiyon) ve daralması veya tıkanmasıdır.
Aort anevrizması, aortanın normal çapından geniş bir çapa ulaşarak genişlemesidir. Aortanın bütün bölümlerinde anevrizma gelişebilir. Genişlemiş olan bölümün patlayarak hayatı tehdit etme riski vardır. Anevrizma ne kadar büyükse patlama ihtimali o kadar fazladır. Küçük anevrizmalar ilaçla tedavi edilerek hasta takip edilir. Belli bir çaptan daha geniş anevrizmalar ameliyatla veya kasıktan yapılan bir girişimle stent konularak tedavi edilir.
Aort duvarının 3 ana katmanı vardr. Aortanın iç katmanının yırtılarak kanın orta katmana geçmesine ve burada yeni bir lümen oluşturmasına aort diseksiyonu denilmektedir. Genellikle yaşlı insanlarda görülür. Yeni oluşmuş aort diseksiyonu acil ve hayatı tehdit eden bir durumdur. Aortanın dış katmanının da yırtılarak patlama ihtimali vardır. Hastaların %50’si ilk 48 saatte ölür. Daha sonraki her saatte ölüm riski %1 artar. Tıbbi tedavi ile hastaların %58'i kaybedilir. Aortanın patlaması halinde hayatta kalma şansı azalır.
