Kalp nakli

◊ Kalp nakli, hastalıklı bir kalbin sağlıklı bir verici kalbiyle değiştirildiği bir ameliyattır. Kalp, beyin ölümü gerçekleşmiş fakat yaşam desteğinde olan vericiden alınmaktadır. Kalp alındıktan sonra alıcıya takılana kadar özel bir koruyucu buzlu sıvı içinde saklanır.

◊ Bütün dünyada bir yılda yapılan kalp nakli sayısı 1990’lı yılların ortalarında en yüksek rakama (4438 vaka) ulaşmış ancak daha sonra azalmağa başlamıştır.

◊ Kalp nakli için verici bulmak böbrek nakillerinde olduğundan çok daha zordur. Çünkü canlı insanların bir böbreği diğer bir hastaya nakledilebilmesine rağmen, kalp sadece beyin ölümü gerçekleşmiş hastalardan alınabilmektedir. Bu da kalp nakli sayısının böbrek nakline göre az olmasına neden olmaktadır.

◊ Aşağıdaki durumlarda tıbbi veya cerrahi diğer yöntemlerle tedavi sağlanamayan hastalara kalp nakli yapılır:

1. Çeşitli nedenlerle oluşan kalp yetmezliği (koroner arter hastalığı, kalp kapağı hastalığı, nedeni bilinen veya bilinmeyen kalp büyümesi, hipertansiyon vs)

2. Israrlı göğüs ağrısı

3. Hayatı tehdit eden kalp ritim bozukluğu

4. Doğumsal kalp hastalıkları

◊ Ancak yukarıdaki hastalıklardan biri veya bir kaçıyla birlikte ek olarak aşağıdaki hastalıklardan bir veya daha fazlası da varsa bu hastalara kalp nakli yapılmamaktadır:

1. 70 yaşından büyük

2. Diğer organlarda hasara yol açmış şeker hastalığı

3. Böbrek, karaciğer ve akciğer hastalığı

4. Uyum sorunu oluşturabilecek psikiyatrik bozukluklar

5. Yaşam beklentisini azaltan diğer hastalıklar

Kalp nakli ameliyatı açık kalp ameliyatıdır. Hasta genel anestezi ile uyutulur. Göğüs kemiği yukarıdan aşağı doğru kesilerek kalbe ulaşılır. Kan dolaşımı özel hortumlar aracılığıyla kalp akciğer makinesine aktarılarak sağlanır ve normalde 36.5 ⁰C olan vücut ısısı 25-28 ⁰C’ye kadar soğutulur; kalp durdurulur. Kalp iki şekilde nakledilir. Standart yöntem olan ortotopik kalp naklinde hastalıklı kalp kesilerek çıkarılır ve vericiden alınan sağlıklı kalp alıcıya nakledilir. Nadir ve özel durumlarda uygulanan heterotopik kalp naklinde ise alıcının kalbi çıkarılmaksızın vericiden alınanan kalp alıcının kalbinin yanına dikilir.

Ortotopik kalp nakli ameliyat filmini indirip izlemek için tıklayın

◊ Kalp nakli yapılmadığında ölme ihtimali çok yüksek olan bu hastaların %80’i nakilden sonraki 2 yıl içinde hayatta kalmaktadır. Ancak bu oran 5 yılda %70’lere, 10 yılda %50’ye düşmektedir.

◊ Kalp nakli büyük riskler taşımaktadır. Başkasından nakledilen kalbi vücudun reddetmemesi için ömür boyu vücudun savunma sistemini baskılayan ilaçlar almak gerekmektedir. Bu da hastayı enfeksiyonlara ve kansere yatkın hale getirmektedir. Nakilden sonraki en sık ölüm nedenleri nakledilen kalbin yetmezliğe girmesi (ilk 1 ay içinde %27), enfeksiyonlar (ilk 1 yıl içinde %34), nakledilen kalbin vücut tarafından reddedilmesi (ilk 1 yıl içinde %12.5), kanser (ilk 5 yıl içinde %23), nakledilen kalpte koroner arter hastalığı gelişmesi (ilk 5 yıl içinde %18) ve diğer organların yetmezliğe girmesidir (ilk 5 yıl içinde %15).