radyo1

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUKLARI

YAZININ DEVAMI

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUKLARI

Otizmde beyin görüntüleme bulguları birbirlerinden farklılıklar göstermektedir (Tablo2).

Serebellum

Levitt ve ark. (1999) otizmi olan çocukları normal kontrollerle karşılaştırmalı olarak serebellar vermisi araştırdı. Otisitik çocuklarda kontrollere oranla vermis lobül VII-X’ in volümlerinde azalma buldular. IQ istatistiksel kontrol olarak kullanıldığında, bu azalma gözlenmedi.

Piven ve arkadaşları (1997a) 35 otistik çocuk ile (12-29) 36 kontrolü; performans IQ, total beyin volümü eksi (-) serebellar volüm ve cinsiyet kontrolü ile düzenledikten sonra karşılaştırdı. Serebellar lobül I-V veya VI-VII de boyut anormalliği saptamadı.

Serebral Hemisferler ve Ventriküller

Piven ve arkadaşları (1995) total beyin, total beyin dokusu ve total lateral ventrikül volumunu anlamlı derecede daha büyük buldu (22 erkek otistik olgu: ort. Yaş 18.4 yıl, 20 erkek kontrol ort. 21.6 yıl). Otistik olgular bu çalışmada 35’e, kontrol grubu 36’a çıkarıldığında, otistik olgularda total beyin volümünde büyüklük vardı; bu artmış volum parietal, temporal ve oksipital loblarda vardı (fakat frontal lobta yoktu) (Piven ve ark. 1996).

Korpus Kallozum

Korpus kallozum boyutu genellikle posterior bölgelerde daha küçük bulundu.

Tablo 2

Yapı	Kontrollere göre karşılaştırılmış değişiklikler	Çalışma
Serebellum	VI-VII serebellar loblarda hipoplazi ve hiperplazi subtipleri Azalmış serebellar vermi boyutu (VIII-X) Serebellar vermiste hipoplazi Serbellar lobüllerde hipoplazi (I-V veVI-VII) VI-VII serebellar lobullerde hipoplazi I-V ve VI-VII serebellar lobüller normal	Courchesne ve ark. 1994a,b Levit ve ark. 1999 Hashimoto ve ark. 1995 Ciesieski ve ark. 1997 Schaefer ve ark. 1996 Piven ve ark. 1997a
Serebral Hemisferler ve Ventriküller	Daha büyük total beyin ve lateral ventrikül volümleri Artmış total beyin, parietal, temporal ve oksipital lob hacimleri fakat frontal loblarda bir şey yok Temporal ve posterior parietal-oksipital bölgelerinin yalnızca beyaz cehverleri daha büyük	Piven ve ark. 1995 Piven ve ark. 1996 Filipek ve ark. 1992
Korpus Kallozum	Korpus kallozum boyutlarında farklılık yok Orta ve posterior alt bölgelerin boyutu daha küçük Posterior IV-V alt bölgeler daha küçük V alt bölge boyutunda azalma	Filipek ve ark 1992 Piven ve ark. 1997b Egaus ve ark 1995 Saitoh ve ark. 1995
Hipokampus ve Amigdala	Total hipokampus ve amigdalada farklılık yok. Posterior hipokampusta anlamlı farklılık yok Hipokampus volümünde farklılık yok.	Filipek ve ark. 1992 Saitoh ve ark. 1995 Piven ve ark. 1998
Beyinsapı	Ventral ponsta anlamlı farklılık yok Pons, ortabeyin ve medulla oblangata daha küçük Daha küçük ortabeyin ve medulla oblangata Daha küçük pons, ortabeyin ve medulla oblangata Daha küçük pons	Courhesne ve ark. 1994a Hashimoto ve ark.1993a Hashimoto ve ark. 1993b Hashimoto ve ark. 1995 Ciesielski ve ark. 1997
SPECT	Azalmış temporal lob pefüzyonu 5 otistik çocukta ¹³³Xe-SPECT transient frontal hipoperfüzyon Daha çok sol hemisfer temporal ve parietal loblarında rCBF anormal azalma (^99mTc-HMPAO beyin SPECT) İstrihat sırasında total hemisferler sensorimotor ve dil ile ilişkli korteksin nomal asimetrisi ters dönmüş (¹³³Xe-SPECT) Asperger bozukluğu olan 3 olguda sağ hemisfer ve serebellar anormallikler (^99mTc-HMPAO beyin SPECT)	Gillberg ve ark. 1993 Mounes ve ark. 1995 Chiron ve ark. 1995 McKelvey ve ark. 1995

Beyin Sapı

Pons, midbrain ve medulla oblangata’yı içeren beyinsapı yapıları kontrollerle karşılaştırıldığında otistik olgularda genellikle daha küçük bulundu, fakat bu bulgular otizme spesifik değildi (Ciesielski ve ark. 1997, Hashimoto ve ark. 1993a).

Bir kaç çalışma Asperger bozukluğu olanlarda yapılmıştır. Bir çalışmada 7 hastanın 5’inde beyin anormallikleri bildirilmiş. Diğer çalışmada Asperger bozukluğu olan iki hastanın birinde sol frontal macrogria, diğerinde biletaral operkuler polimikrogria görülmüştür (Berthier ve ark. 1990). Bir olgu çalışmasında Asperger bozukluğu olan 15 yaşındaki erkek ergen ve babasında bilateral frontal atrofi ve başka nonspesifik beyin anormallikleri bildirilmiştir (Volkmar ve ark. 1996):

SPECT

NcKelvev ve arkadaşları (1995) Asperger bozukluğu olan 3 ergeni CT, MRI ve SPECT ile kontrol etti. SPECT’de herbir olguda sağ hemsiferik anormallik bulundu. Serebellar anormalliklerde vardı.

Sentez

Otizm daha büyük total beyin volümü ve ventrikül volumü, daha küçük beyincik ve beyinsapı ile birliktedir. Otizmdeki değişiklikler daha olasılıkla sol taraflıdır, Asperger bozukluğunda daha sıklıkla sağ taraflıdır.

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

DEHB’nun beyin görüntüleme çalışmaları primer olarak 3 merkezden gelir. Herbir grubun bildirileri yeni bilgilerden ziyade var olan bilgileri genişletmeye yöneliktir (Tannock 1998) (Tablo 3).

Serebellum

DEHB olan erkek çocuklarda serebellar ölçümleri değerlendiren yalnız 2 çalışma yayınlanmıştır (Berquim ve ark. 1998, Castellanos ve ark. 1996a). Bu çalışmalarda daha küçük serebellar volüm olduğuna yönelik bir egilim yoktur (Tannock 1998).

Serebral Hemisferler ve Ventriküller

Castellanos ve ark.(1996b) normal kontrollerle kıyaslandığında, 57 DEHB’ si olan çocukta total serebral hacimin daha küçük olduğunu bildirmiştir. DEHB olan çocuklarda normal lateral ventrikül asimetrisinin (sol>sağ) ters döndüğünü belirtmişler. DEHB olanlarda, aynı zamanda daha küçük sağ anterior frontal hacim belirtilmiş ve yaşla birlikte artan lateral ventrikül hacimleri azalmıştır.

Tablo 3

Yapı	Kontrollere göre karşılaştırılmış değişiklikler	Çalışma
Serbellum	57 erkek çocukta daha küçük serebellar volüm Daha küçük serebellar vermis	Castellanos ve ark. 1996 a Berquin ve ark. 1998
Serebral Hemisferler ve Ventriküller	Daha küçük total serebral hacim Daha büyük posterior lateral ventrikül Total serebral hemisferik hacim ve lateral ventriküllerde farklılık yok; daha küçük frontal bölge Anterior frontal bölgede farklılık yok Global veya bölgesel CMRGIc de farklılık yok. DEHB olan erkek çocuklara göre kız çocuklarda daha küçük global CMRGIc Kontrol grubu ve DEHB arasında benzer CMRGIc, fakat DEHB grubunda solda daha düşük. Azalmış prefrontal korteks perfüzyonu Azalmış sol frontal ve parietal aktivite	Berquin ve ark. 1998. Castellanos ve ark. 1996a Lyoo ve ark. 1996 Filipek ve ark. 1997 Castellanos ve ark. 1996 b Ernst ve ark 1994 Ernst ve ark 1997 Amen ve Cattoichael1997 Sieg ve ark.
Bazal ganglionlar	Daha küçük sol kaudat nukleus, anormal kaudat asimetrisi (normal asimetri sol>sağ) Daha küçük sağ kaudat, normal asimetrinin kaybı, kaudat hacimde yaşla birlikte beklenen azalmanın eksikliği Kaudat asimetrisinde farklılık yok; daha küçük total globus pallidus, özellikle sol tarafta Daha küçük sağ kaudat; normal kaudat asimetrisinin kaybı (kaudat hacimde yaşla birlikte beklenen azalmanın eksikliği); daha küçük globus pallidus, özellikle sağda Daha büyük sağ kaudat nukleus Daha küçük globus pallidus ve asimetri ters dönmüştür (normal asimetri sağ>sol). Daha küçük sol kaudat, ters dönmüş normal kaudat asimetrisi (Normal sol>sağ). DEHB kızlarda kontrollere göre, özellikle antrior putamende sağ subkortikalda daha düşük rCMGRIc	Hynd ve ark. 1993 Castellanos ve ark. 1994 Aylward ve ark. 1996 Castellanos ve ark. 1996 a Mataro ve ark. 1997 Castellanos ve ark. 1996 b Filipek ve ark. 1997 Ernst ve ark. 1997
Korpus Kallozum	Daha küçük anterior bölge (rostral cisim) Olası daha küçük splenium ve istmus Total korpus kallozumda anlamlı farklılık yok	Baumgardner veark.1996 Lyoo ve ark. 1996 Castellanos ve ark. 1996a
Temporal lob yapıları	Total temporal lob, amigdala veya hipokampusda anlamlı farklılık yok Amigdala, hipokampus ve insula da anlamlı farklılık yok DEHB ve kontrol kızlarda hipokampusun normalize edilmiş bölgesel CMRGIc	Castellanos ve ark. 1996 a Filipek ve ark. 1997 Ernst ve ark. 1997

Lyoo ve ark. 1996 yılında yaptıkları çalışmada, 45 erkek DEHB olan 51 çocuk ve 16 normal erkek çocuktan oluşan kontrol grubunda disleksi varlığını kontrol etmişler. DEHB olan olgular anlamlı ölçüde daha büyük posterior lateral ventrikül bildirilmiş. Bununla birlikte, DEHB grubundaki çok sayıda çocukta davranım bozukluğu varmış.

Castellanos ve ark (1996a), 26 tik bozukluğu olmayan DEHB olan, 14 DEHB ve Tourette bozukluğu olan ve 31 sağlıklı erkek çocukta, anterior frontal bölgenin bu 3 grupta da farklılık göstermediğini bildirmiştir. Bununla birlikte, Castellanos ve ark daha fazla olguyla yaptıkları diğer bir çalışmada (1996b), DEHB ve kontrol grubu arasında antrior frontal bölgede farklılık olduğunu bildirmiştir. Fakat, biraz farklı olan bu bulgular hakkında yorum yapmamışlardır.

Ernst ve ark. (1994) daha önce yapılan bir çalışmayı (Zametkin ve ark. 1993) genişleterek, 20 DEHB olan ergen ve 19 normal kontrol grubunu PET kullanarak incelemişler. DEHB olan kız çocuklarının global serebral glukoz metobolik oranını (CMRGIc) normallere göre %15 daha küçük bulmuşlar. Erkek grubunda hiçbir farklılık bulunmamış. Hiçbir anlamlı davranışsal farklılık, kız çocuklardaki global CMRGIc’ nin daha düşük olmasını açıklamamış, fakat kız çocukların sayısı çok azmış.

Ernst ve ark.(1997) bu bulguları tekrarlamak için önceki gruptan ayrı olarak 10 DEHB olan ve 11 normal ergen kızda PET çalışması yapmış. Global CMRGIc DEHB olan ve normal kontrol grubunda benzer bulunmuş. Normalleşmiş bölgesel CMRGIc (rCMRGIc) lateralizasyonu, parietal ve subkortikalbölgelerde kontrol grubu ve DEHB grubu arasında anlamlı farklılık göstermiş. rCMRGIc, DEHB grubunda solda sağa göre daha düşükmüş ve kontrol grubunda tersine dönmüş.

Normal ergenler ve DEHB olanlar arasında beyin metabolizmasında hiçbir farkın olmaması erişkinlerdeki bulgularla çelişmektedir. Zametkin ve ark.(1990), normal erişkinlere göre(n=50), DEHB olanlarda (n=25) anlamlı ölçüde daha düşük global CMRGIc (%8.1) ve 60 bölgenin 30’ unda azalmış sağ CMRGIc bulmuştur.

Bazal Ganglionlar

Birkaç grup bazal ganglionlarda anormal asimetri olduğunu bildirmiştir. Fakat bu araştırmacılar normal kaudat asimetrisinin hangisi olduğu konusunda aynı fikirde değildir: Castellanos ve ark.(1994, 1996a) Sag>Sol, Filipek ve ark.(1997); Hynd ve ark (1993); Mataro ve ark(1997) Sol>Sağ olarak belirtmişlerdir.

Casey ve ark.(1997), Castellanos ve ark.’nın(1996a) 26 DEHB olan erkek (yaş ortalaması:9.69 yıl) ve 26 sağlıklı erkek çocuktan oluşan olgu grubundan bir alt grubu incelemişler. DEHB olan çocuklarda anormal bulunan frontostriatal yolak (circuitry) ölçümleri (Ör: putamen dışındaki prefrontal korteks, kaudat ve globus pallidus bölgeleri), 3 yanıt inhibe etme görevindeki performansla korelasyon göstermiş.

Ernst ve ark. (1997) PET ile yaptıkları çalışmada, konrol grubuna zıt olarak DEHB olan kız çocuklarda sol subkortikal bölgelerde daha düşük rCMRGIc bulmuştur. bu etkiye esas katkıyı anterior putamen sağlamıştır. DEHB grubunda daha fazla sayıda hiperaktif semptom bildirilenlerde, anterior putamenin rCMRGIC’ ndaki daha büyük asimetri (sol<sağ) bulunmuştur.

Korpus Kallosum

Posterior splenium (Lyoo ve ark.1996) ve anterior rostrumda (Baumgardner ve ark.1996) bulunan anormallikler, öğrenme bozukluğunun varlığı ile açıklanabilir (Hynd ve ark., 1995).

Total temporal lob hacminde veya amigdala veya hipokampus hacimlerinde, tanıyla ilişkili hiçbir farklılık bildirilmemiştir. Ernst ve ark. (1997) PET kullanarak yaptıkları çalışmada, normallerle karşılaştırıldığında DEHB olan kız çocukların hipokampuslarında daha yüksek normalleşmiş metabolik hız bulmuştur. Bu bulgu DEHB’ si olan kız çocuklar ve kadınların her ikisinde de hipokampusun sağ tarafında daha düşük sağ (absolute) CMRGIc olduğunu belirten aynı uzmanların (Ernst ve ark.,1994) önceki raporuyla çelişmektedir.

SPECT

SPECT kullanılarak yapılan iki çalışmada, DEHB olan çocuklarda defisitler belirtilmiştir. Amen ve Carmichael (1997), konsantrasyon egzersizi sırasında ve istirahatta, 18 kontrol olgusuna oranla 54 DEHB olan çocukta, prefrontal kortekste azalmış perfüzyon saptamışlardır. Sicg ve ark.(1995), kontrollerle karşılaştırıldığında DEHB olgularında sol frontal ve parietal loblarda azalmış aktivite saptamışlar. Ancak bu çalışmada olgu sayısı daha azmış (10 DEHB, 6 kontrol olgusu).

Sentez

DEHB’ de özellikle impulsuvite ile ilişkili olarak ilk önce bazal ganglionların tutulduğu ve birlikte olan öğrenme bozukluklarına bağlı olarak frontal lob değişikliği görülür. DEHB ile komorbidite, farklı çalışma gruplarının bulguları nedeniyle karışıktır.

YAZININ DEVAMI