ORD.PROF.DR.MAZHAR OSMAN UZMAN

(1884-1951)

Mazhar Osman 1884 yılında Trakya'da o zaman İmparatorluğun sınırları içinde bulunan Sofulu'da dünyaya gelmiştir. İlk ve orta okulu Kırklareli' nde, Liseyi Üsküdar'da okumuştur. 1904 yılında Askeri Tıbbiye Okulunu yüzbaşı rütbesiyle ve sınıf birincisi olarak bitirmiştir. Gülhane'de bir yıl staj yaptıktan sonra Akliye ve Asabiye şubesine asistan olarak girmiş, 1906’da Askeri Tıbbiye Okulu muallim muavinliğine getirilmiştir. 1908 de hocası Raşit Tahsin'in ordudan ayrılıp Fakülteye geçmesiyle onun yerini almıştır. Aynı yıl Almanya'ya gitmiş, 3 yıl süreyle Berlin ve Münih'te Kraepelin, Spielmayer, Spatz, Jacob ve Garletti gibi dünyaca ünlü bilim adamlarının yanında çalışmıştır. 1911 yılında yurda dönerek tekrar Gülhane'deki görevine başlamıştır. Birinci Dünya Harbinin başlamasıyla birlikte 1918 yılında Haydarpaşa Askeri Hastanesi Asabiye mütehassıslığına atanmıştır. Bu dönemde Haseki Müşahedehanesi'nde ve Şişli'deki Fransız La Paix Hastanesinde kurulan İstanbul Emrazı Akliye Hastanesinde baştabiplik görevlerinde bulunmuş ve 1920 yılında Toptaşı Bimarhanesinin (Akıl Hastanesi) baştabiplik görevini de üstlenmiştir. Çok ilkel ve hastalara eziyet veren yöntemlerin uygulandığı bu kuruma Mazhar hoca asistanlığı döneminde girememiştir. Hatta modern psikiyatrinin dünyadaki kurucusu meşhur Kreapelin, İstanbul'u ziyareti sırasında Toptaşını gezmek istemiş ancak izin alamamıştır. Mazhar Osman hoca, başta Dr.Refik Saydam  olmak üzere dönemin hükümetinin büyük yardımlarıyla Bakırköy’de çok geniş bir arazisi olan Reşadiye Süvari kışlasını almış ve hastane haline getirerek 1927 yılında Toptaşı Bimarhanesini buraya taşımıştır. 1933 Üniversite reformunda İstanbul Tıp Fakültesine Ordinaryüs Profesör olarak atanmış ve 1951 yılında ölümüne kadar bu görevini sürdürmüştür.

Tababeti Ruhiye, Asabiye ve Akıl Hastalıkları adlı kitapları vardır. Türkçe ve muhtelif yabancı dillerde yazılmış 300'den fazla  medikal ve paramedikal makalesi vardır.Ölümüne kadar ayda bir çıkardığı "İstanbul Seririyatı" adlı tıp dergisi dönemin en çok okunan ve aranan dergisi olmuştur. Tababeti Akliye ve Asabiye Hilali Ahdar (Yeşilay) cemiyetlerinin kurucularındandır. Fransız Nöroloji Derneği,Fransızca Konuşan Ülkeler Akıl ve Sinir Hastalıkları Derneği, Alman Psikiyatri Derneği ve New-York Nöroloji Akademisi üyesidir.

Son yıllarında önce prostat hipertrofisinin verdiği rahatsızlıklar baş göstermiş daha sonra hemiparezi geçirmiş ve nihayet yakalandığı kalp yetmezliğinden 31 Ağustos 1951 gecesi vefat etmiştir.

Ölümü dünya bilim çevrelerinde geniş yankılar uyandırmıştır. Rerve Neurologique'de çıkan biyografisi şu cümleyle bitmiştir:

"Cetait un homme de bien, aime et honore partous"